در تصوير روبرو كوزه سفالى را ملاحظه مىكنيد . [ تصوير ] پس از آن كه چشمه بر روى زمين ظاهر گشت و به سوى شمال مدينه تا ميان مسجد السبق و قبر نفس زكيه فرزند حضرت جعفر صادق عليه السّلام ادامه يافت ، در آنجا نيز آبشخورى بر آن قرار داده شد و نيز آبشخورى در شرق مسجد السبق در سمت راست شخصى كه به ثنية الوداع حركت مىكند ، بنا گرديد . سپس مسير چشمه به سوى شمال كوه سلع در نزديكى مسجد الرايه جريان مىيابد . در آنجا نيز در نزديكى سطح زمين ، آبشخور ديگرى ساخته كه به وسيلهء سه پله و دربى بدان راه دارد . مجددا مسير آب چشمه به سمت غرب دو كوهى كه در شرق آن مساجد فتح ( مسجد الفتح و مسجد على عليه السّلام و مسجد سلمان ) قرار دارد حركت مىكند تا اين كه به آبگيرى مىرسد و آب چشمه در آن جمع مىگردد در اطراف اين آبگير ، جنگلى انبوه از درختان و باغهاى زيبا و مزارع با طراوت قرار گرفته است . مبدأ اين چشمه از سطح زمين فاصلهء زيادى دارد و هر آنچه كه به سمت شمال ادامه مىيابد ، به سطح زمين نزديكتر مىشود تا اين كه در جنگل ياد شده كه در شرق مسجد رومه قرار دارد ، بر سطح زمين ظاهر مىگردد . اين آبشخورها را چشمه مىناميده‌اند . چشمه ازرق يا زرقا پيوسته در طول تاريخ اسلام ، مورد توجّه پادشاهان و اميران و بزرگان بود ؛ به طورى كه در زمانهاى مختلف ، آب سه چاه كه يكى چاه آبى منسوب به پيامبر صلّى اللّه عليه و إله در قبا بوده و چاه رباط و چاه عذق را بدان متّصل نمودند . چون در اوايل حكومت عثمانيها ، چشمه‌ها و از جمله چشمه زرقا خراب شد و مدتها مردم مدينه در سختى به سر مىبردند ، سلطان سليمان در سال 923 هجرى چشمهء مزبور را تعمير كرد كه مجددا بر اثر سيل خراب گرديد و سلطان مراد سوم آن را در سال 999 هجرى تعمير نمود و چاه غربال را كه در سال 990 هجرى خريده بود . به منابع چشمهء زرقا اضافه كرد . از اين رو آب آن چندين برابر شد .